अन्वयः

लक्ष्मण O Lakshmana, देहधर्मं गतस्य attending to physical needs, परिश्रान्तस्य tired person, कामेषु in lust, अवितृप्तस्य finding no satisfaction, अस्य his, कामम् love, इह now, क्षन्तुम् to pardon, अर्हसि should.

M N Dutt

O Lakşmaņa, it behoveth Rāma to forgive one who has all the bodily exigencies, who is fatigued, and who is not satisfied with the pleasures of Kama. Nor, O Laksmana, does it behove you, without ascertaining the exact import of things, to become suddenly subject to wrath, like any inferior person.

Summary

'O Lakshmana you should pardon him since he is not yet satisfied, though tired, with the struggle for the fulfilment of his sensual pleasures.

पदच्छेदः

देहधर्मं	देह–धर्म (२.१)
गतस्यास्य	गत (√गम् + क्त, ६.१)–इदम् (६.१)
परिश्रान्तस्य	परिश्रान्त (√परि-श्रम् + क्त, ६.१)
लक्ष्मण	लक्ष्मण (८.१)
अवितृप्तस्य	अ (अव्ययः)–वितृप्त (√वि-तृप् + क्त, ६.१)
कामेषु	काम (७.३)
रामः	राम (१.१)
क्षन्तुम्	क्षन्तुम् (√क्षम् + तुमुन्)
इहार्हति	इह (अव्ययः)–अर्हति (√अर्ह् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
दे	ह	ध	र्मं	ग	त	स्या	स्य
प	रि	श्रा	न्त	स्य	ल	क्ष्म	ण
अ	वि	तृ	प्त	स्य	का	मे	षु
रा	मः	क्ष	न्तु	मि	हा	र्ह	ति