यथा सुखं पर्वतनिर्झरेषु; वनेषु सर्वेषु च वानरेन्द्राः ।
निवेशयित्वा विधिवद्बलानि; बलं बलज्ञः प्रतिपत्तुमीष्टे ॥
यथा सुखं पर्वतनिर्झरेषु; वनेषु सर्वेषु च वानरेन्द्राः ।
निवेशयित्वा विधिवद्बलानि; बलं बलज्ञः प्रतिपत्तुमीष्टे ॥
अन्वयः
वानरेन्द्राः best of vanaras, पर्वतनिझरेषु by the side of swift mountain streams, सर्वेषु in all, वनेषु च in forests, यथासुखम् comfortably settled, विधिवत् as per tradition, बलानि army, निवेशयित्वा after lodging, बलज्ञः know the strength, बलम् of army, प्रतिपत्तुम् to know, ईष्टे decided.Summary
Sugriva told the chiefs to station the forces by the side of swift mountain streams, in forests, and hills and ascertain their exact number.इत्यार्ष श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे एकोनचत्वारिंशस्सर्गः॥Thus ends the thirtyninth sarga of Kishkindakanda of the first epic, the Holy Ramayana composed by sage Valmiki.पदच्छेदः
| यथा | यथा (अव्ययः) |
| सुखं | सुख (१.१) |
| पर्वतनिर्झरेषु | पर्वत–निर्झर (७.३) |
| वनेषु | वन (७.३) |
| सर्वेषु | सर्व (७.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| वानरेन्द्राः | वानर–इन्द्र (८.३) |
| निवेशयित्वा | निवेशयित्वा (√नि-वेशय् + ल्यप्) |
| विधिवद् | विधिवत् (अव्ययः) |
| बलानि | बल (२.३) |
| बलं | बल (२.१) |
| बलज्ञः | बल–ज्ञ (१.१) |
| प्रतिपत्तुम् | प्रतिपत्तुम् (√प्रति-पद् + तुमुन्) |
| ईष्टे | ईष्टे (√ईश् लट् प्र.पु. एक.) |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | था | सु | खं | प | र्व | त | नि | र्झ | रे | षु |
| व | ने | षु | स | र्वे | षु | च | वा | न | रे | न्द्राः |
| नि | वे | श | यि | त्वा | वि | धि | व | द्ब | ला | नि |
| ब | लं | ब | ल | ज्ञः | प्र | ति | प | त्तु | मी | ष्टे |
| ज | त | ज | ग | ग | ||||||