४.३९.४२

क्षीरोदं समतिक्रम्य ततो द्रक्ष्यथ वानराः ।
जलोदं सागरश्रेष्ठं सर्वभूतभयावहम् ॥

अन्वयः

वानराः O monkeys, क्षीरोदम् milky ocean, समतिक्रम्य going beyond, सर्वभूतभयावहम् most dreadful to all creatures, जलोदम् ocean, सागरम् sea, शीघ्रं swiftly, तदा then, द्रक्ष्यथ you will see.

Summary

'O monkeys going beyond the milky ocean you will see the seas most dreadful to all creatures.

पदच्छेदः

क्षीरोदंक्षीरोद (२.१)
समतिक्रम्यसमतिक्रम्य (√समति-क्रम् + ल्यप्)
ततोततस् (अव्ययः)
द्रक्ष्यथद्रक्ष्यथ (√दृश् लृट् म.पु. द्वि.)
वानराःवानर (८.३)
जलोदंजल–उद (२.१)
सागरश्रेष्ठंसागर–श्रेष्ठ (२.१)
सर्वभूतभयावहम्सर्व–भूत–भय–आवह (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

क्षी रो दं ति क्रम्य
तो द्रक्ष्य वा राः
लो दं सा श्रे ष्ठं
र्व भू या हम्