४.३९.६०

एतावद्वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुंगवाः ।
अभास्करममर्यादं न जानीमस्ततः परम् ॥

अन्वयः

वानरपुङ्गवाः O chieftains of monkeys, एतावत् till there, वानरैः by monkeys, गन्तुम् to go, शक्यम् is possible, अभास्करम् where there is no Sunlight, अमर्यादं च devoid of boundaries, ततः परम् beyond that, न जानीमः is not known to us.

M N Dutt

You foremost of monkey, the monkeys are competent to proceed thus far. Beyond that, of regions sunless and limitless I know nothing.

Summary

'O chieftains monkeys can go that far. We know not what lies beyond those boundaries where no Sun shines.

पदच्छेदः

एतावद्एतावत् (१.१)–एतावत् (२.१)–एतावत् (२.१)
वानरैःवानर (३.३)–वानर (३.३)–वानर (३.३)
शक्यंशक्य (१.१)–शक्य (१.१)–शक्य (१.१)
गन्तुंगन्तुम् (√गम् + तुमुन्)–गन्तुम् (√गम् + तुमुन्)–गन्तुम् (√गम् + तुमुन्)
वानरपुंगवाःवानर–पुंगव (८.३)–वानर–पुंगव (८.३)–वानर–पुंगव (८.३)
अभास्करम्अभास्कर (२.१)–अभास्कर (२.१)–अभास्कर (२.१)
अमर्यादंअमर्याद (२.१)–अमर्याद (२.१)–अमर्याद (२.१)
(अव्ययः)–न (अव्ययः)–न (अव्ययः)
जानीमस्जानीमः (√ज्ञा लट् उ.पु. द्वि.)–जानीमः (√ज्ञा लट् उ.पु. द्वि.)–जानीमः (√ज्ञा लट् उ.पु. द्वि.)
ततःततस् (अव्ययः)–ततस् (अव्ययः)–ततस् (अव्ययः)
परम्पर (२.१)–पर (२.१)–पर (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ता द्वा रैः क्यं
न्तुं वा पुं वाः
भास्क र्या दं
जा नीस्त तः रम्