४.४०.३८

तं च देशमतिक्रम्य महानृषभसंस्थितः ।
सर्वरत्नमयः श्रीमानृषभो नाम पर्वतः ॥

अन्वयः

तं देशम् that place, अतिक्रम्य after crossing, ऋषभसंस्थितः of the size of a bull, सर्वरत्नमयः filled with all gems, श्रीमान् rich, ऋषभोनाम named Rishaba, महान् huge, पर्वतःmountain

Summary

'With this place passed, you will see a huge mountain named Rishaba of the size of a bull filled with all gems.

पदच्छेदः

तंतद् (२.१)
(अव्ययः)
देशम्देश (२.१)
अतिक्रम्यअतिक्रम्य (√अति-क्रम् + ल्यप्)
महान्महत् (१.१)
ऋषभसंस्थितःऋषभ–संस्थित (√सम्-स्था + क्त, १.१)
सर्वरत्नमयःसर्व–रत्न–मय (१.१)
श्रीमान्श्रीमत् (१.१)
ऋषभोऋषभ (१.१)
नामनाम (अव्ययः)
पर्वतःपर्वत (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तं दे ति क्रम्य
हानृ संस्थि तः
र्वत्न यः श्री मा
नृ भो नार्व तः