४.४२.३१

तं देशं समतिक्रम्य आश्रमं सिद्धसेवितम् ।
सिद्धा वैखानसास्तत्र वालखिल्याश्च तापसाः ॥

अन्वयः

तं देशम् that place, समतिक्रम्य after passing, सिद्धसेवितम् inhabited by siddhas, आश्रमम् hermitage, तत्र there, सिद्धाः siddhas, वैखानसाः vaikhanasas, तापसाः ascetics, वालखिल्याश्च and Valakilyas.

Summary

'On passing that place, you will come across a hermitage inhabited by siddhas and ascetics, Vaikhanasas and Valakilyas.

पदच्छेदः

तंतद् (२.१)
देशंदेश (२.१)
समतिक्रम्यसमतिक्रम्य (√समति-क्रम् + ल्यप्)
आश्रमंआश्रम (२.१)
सिद्धसेवितम्सिद्ध–सेवित (√सेव् + क्त, २.१)
सिद्धासिद्ध (१.३)
वैखानसास्वैखानस (१.३)
तत्रतत्र (अव्ययः)
वालखिल्याश्वालखिल्य (१.३)
(अव्ययः)
तापसाःतापस (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तं दे शं ति क्रम्य
श्र मं सिद्ध सेवि तम्
सि द्धा वै खा सा स्तत्र
वा खि ल्याश्च ता साः