४.४२.३४

औपवाह्यः कुबेरस्य सर्वभौम इति स्मृतः ।
गजः पर्येति तं देशं सदा सह करेणुभिः ॥

अन्वयः

सार्वभौमः इति called Sarvabhauma, स्मृतः he is known, कुबेरस्य Kubera's, औपवाह्याः royal mount, गजः elephant, करेणुभिः सह with female elphants, सदा ever, तं देशम् in that place, पर्येति keep roaming.

M N Dutt

Kuvera's vehicle, the elephant known (by the name of) Sārvabhauma, ever rangeth that country in company with she-elephants.

पदच्छेदः

औपवाह्यःऔपवाह्य (१.१)
कुबेरस्यकुबेर (६.१)
सार्वभौमसार्वभौम (१.१)
इतिइति (अव्ययः)
स्मृतःस्मृत (√स्मृ + क्त, १.१)
गजःगज (१.१)
पर्येतिपर्येति (√परि-इ लट् प्र.पु. एक.)
तंतद् (२.१)
देशंदेश (२.१)
सदासदा (अव्ययः)
सहसह (अव्ययः)
करेणुभिःकरेणु (३.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वा ह्यःकु बेस्य
र्व भौ तिस्मृ तः
जः र्येति तं दे शं
दा रेणु भिः