४.४२.६२

ततः कृतार्थाः सहिताः सबान्धवा; मयार्चिताः सर्वगुणैर्मनोरमैः ।
चरिष्यथोर्वीं प्रतिशान्तशत्रवः; सहप्रिया भूतधराः प्लवंगमाः ॥

अन्वयः

भूतधराः supporters of all beings, प्लवङ्गमाः monkeys, ततः then, कृतार्थाः accomplish your goal, सहिताः along with, सबान्धवाः your relations, मया by me, मनोरमैः by delightful ones, सर्वगुणैः by all virtues, अर्चिताः honoured, शान्तशत्रवः those who vanquished their enemies, सहप्रियाः with your loved ones, उर्वीम् प्रति towards the earth, चरिष्यथ you will be honoured

M N Dutt

Then, having achieved success, do you, along with your friends, honoured by me, and crowned with every virtue, you monkeys, with your enemies slain, range the earth in company with your wives,-the support of all beings.

Summary

'O monkeys, when you have accomplished your goal, you will be honoured by me as though you have returned after scoring a victory over the enemy. You will roam this earth with your relatives, rejoicing in the company of your loved ones.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे त्रिचत्वारिंशस्सर्गः॥Thus ends of fortythird sarga in Kishkindakanda of the first epic, the Holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

ततःततस् (अव्ययः)
कृतार्थाःकृतार्थ (१.३)
सहिताःसहित (१.३)
सबान्धवास (अव्ययः)–बान्धव (१.३)
मयार्चिताःमद् (३.१)–अर्चित (√अर्चय् + क्त, १.३)
सर्वगुणैर्सर्व–गुण (३.३)
मनोरमैःमनोरम (३.३)
चरिष्यथोर्वींचरिष्यथ (√चर् लृट् म.पु. द्वि.)–उर्वी (२.१)
प्रतिशान्तशत्रवःप्रतिशान्त (√प्रति-शम् + क्त)–शत्रु (१.३)
सहप्रियासहप्रिय (१.३)
भूतधराःभूत–धर (१.३)
प्लवंगमाःप्लवंगम (८.३)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त तःकृ ता र्थाःसहि ताःस बान्ध वा
म यार्चि ताः सर्वगु णैर्म नोर मैः
च रिष्य थो र्वींप्रति शान्त शत्र वः
स हप्रि या भूतध राःप्ल वंग माः
जतजर