४.४५.७

अथाहं कृतबुद्धिस्तु सुव्यक्तं निहतो गुरुः ।
शिलापर्वतसंकाशा बिलद्वारि मया कृता ।
अशक्नुवन्निष्क्रमितुं महिषो विनशेदिति ॥

अन्वयः

अथ then, गुरुः brother Vali, सुव्यक्तम् it is evident, निहतः killed, अहम् I, कृतबुद्धिः I thought, महिषः buffalo, निष्क्रमितुम् to return, अशक्नुवन् being unable, विनशेदिति should be destroyed, मया by myself, पर्वतसङ्काशा of the mountain size, शिला rock, बिलद्वारि at the entrance of, कृता placed.

M N Dutt

And I, losing my sense, thought that my superior had for certain been slain. And I placed ७ crag huge as a hill at the mouth of the cave. took to my

Summary

'Thereafter, convinced that my brother was killed, I placed a mountainsize rock at the entrance of the cave so that Dundubhi will be destroyed, unable to come out of the cave.

पदच्छेदः

अथाहंअथ (अव्ययः)–मद् (१.१)
कृतबुद्धिस्कृतबुद्धि (१.१)
तुतु (अव्ययः)
सुव्यक्तंसु (अव्ययः)–व्यक्त (२.१)
निहतोनिहत (√नि-हन् + क्त, १.१)
गुरुःगुरु (१.१)
शिलाशिला (१.१)
पर्वतसंकाशापर्वत–संकाश (१.१)
बिलद्वारिबिल–द्वार् (७.१)
मयामद् (३.१)
कृताकृत (√कृ + क्त, १.१)
अशक्नुवन्अशक्नुवत् (१.१)
निष्क्रमितुंनिष्क्रमितुम् (√निः-क्रम् + तुमुन्)
महिषोमहिष (१.१)
विनशेद्विनशेत् (√वि-नश् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
इतिइति (अव्ययः)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
अ था हंकृत बु द्धिस्तु सु व्य क्तंनि
ह तोगु रुःशि ला पर्वत सं का शा
बि ल द्वारिम याकृ ताअ शक्नुव
न्निष्क्रमि तुंमहि षोविन शेदिति