४.४६.१४

उदारसत्त्वाभिजनो महात्मा; स मैथिलीं द्रक्ष्यति वानरेन्द्रः ।
दिशं तु यामेव गता तु सीता; तामास्थितो वायुसुतो हनूमान् ॥

अन्वयः

वानरेन्द्र O king of monkeys, उदारसत्त्वाभिजनः exhalted by strength and birth, सः that, महात्मा great person, मैथिलीम् Maithili, द्रक्ष्यति will see, सीता sita, याम् एव whichever, दिशम् direction, गता is taken, ताम् that, वायुसुतः son of the Windgod, हनुमान् Hanuman, आस्थितः he has set out.

M N Dutt

O lord of monkeys, possessed of great strength and nobly born, it is Hanumān who will be able to ascertain the whereabouts of Mithila's daughter. And the Wind's son, Hanumān, has followed even the has by which Sītā has gone.

Summary

'O king of monkeys we hope, his exhalted highness, the mighty vanara, son of the Windgod, Hanuman has gone in the direction in which Maithili has been carried off. He alone will find Sita and come back.'इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे सप्तचत्वारिंशस्सर्गः॥Thus ends the fortyseventh sarga in Kishkindakanda of the first epic, the Holy Ramayana composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

उदारसत्त्वाभिजनोउदार–सत्त्व–अभिजन (१.१)
महात्मामहात्मन् (१.१)
सतद् (१.१)
मैथिलींमैथिली (२.१)
द्रक्ष्यतिद्रक्ष्यति (√दृश् लृट् प्र.पु. एक.)
वानरेन्द्रःवानर–इन्द्र (१.१)
दिशंदिश् (२.१)
तुतु (अव्ययः)
याम्यद् (२.१)
एवएव (अव्ययः)
गतागत (√गम् + क्त, १.१)
तुतु (अव्ययः)
सीतासीता (१.१)
ताम्तद् (२.१)
आस्थितोआस्थित (√आ-स्था + क्त, १.१)
वायुसुतोवायु–सुत (१.१)
हनूमान्हनुमन्त् (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
उ दार स त्त्वाभिज नोम हा त्मा
स मैथि लीं द्रक्ष्यति वान रे न्द्रः
दि शंतु या मेवग तातु सी ता
ता मास्थि तो वायुसु तोह नू मान्