अन्वयः

तत् अहः that day, प्रथमम् first, कृत्वा having passed off, मासे in the month, कपियूधपाः monkey leaders, निराशाः disappointed, प्रस्रवणम् mountain Prasravana, गताः gone, कपिराजेन by the king of vanaras, सङ्गम्य after meeting.

M N Dutt

Counting that day* as the first, the principal monkeys, after the month had run out, resigning all hope, came to the Fountain and met with the monkey-king. *i.e. the day of their departure.

Summary

The monkey leaders thus spent a month doing what they did daily and returning disappointed, met the monkey king on mount Prasravana.

पदच्छेदः

तद्	तद् (२.१)
अहः	अहर् (२.१)
प्रथमं	प्रथम (२.१)
कृत्वा	कृत्वा (√कृ + क्त्वा)
मासे	मास (७.१)
प्रस्रवणं	प्रस्रवण (२.१)
गताः	गत (√गम् + क्त, १.३)
कपिराजेन	कपि–राज (३.१)
संगम्य	संगम्य (√सम्-गम् + ल्यप्)
निराशाः	निराश (१.३)
कपियूथपाः	कपि–यूथप (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	द	हः	प्र	थ	मं	कृ	त्वा
मा	से	प्र	स्र	व	णं	ग	ताः
क	पि	रा	जे	न	सं	ग	म्य
नि	रा	शाः	क	पि	यू	थ	पाः