४.४८.१५

ततः समुत्थाय पुनर्वानरास्ते महाबलाः ।
विन्ध्यकाननसंकीर्णां विचेरुर्दक्षिणां दिशम् ॥

अन्वयः

ततः then, महाबलाः mighty, ते वानराः those monkeys, पुनः again, समुत्थाय after getting up, विन्ध्यकाननसङ्कीर्णाम् filled with forests surrounding the ranges of Vindhya, दक्षिणां दिशम् in the southern side, विचेरुः started exploring.

M N Dutt

There rising up, the mighty monkeys again began to range the South close with forests belonging to Vindhya.

Summary

Once again the monkeys rose up and started exploring the mountain ranges of Vindhya and the forests surrounding the southern side.

पदच्छेदः

ततःततस् (अव्ययः)
समुत्थायसमुत्थाय (√समुत्-स्था + ल्यप्)
पुनर्पुनर् (अव्ययः)
वानरास्वानर (१.३)
तेतद् (१.३)
महाबलाःमहत्–बल (१.३)
विन्ध्यकाननसंकीर्णांविन्ध्य–कानन–संकीर्ण (√सम्-कृ + क्त, २.१)
विचेरुर्विचेरुः (√वि-चर् लिट् प्र.पु. बहु.)
दक्षिणांदक्षिण (२.१)
दिशम्दिश् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तः मु त्थापु
र्वा रा स्ते हा लाः
विन्ध्य का सं की र्णां
वि चे रु र्दक्षि णांदि शम्