अन्वयः

ततः then, भूमिम् ground, अवरुह्य descending down, श्रान्ताः tired, विगतचेतसः dejected at heart, तत्र there, मुहूर्तम् for a moment, स्थित्वा having stood, अथ and then, वृक्षमूलम् under a tree, उपाश्रिताः lay down.

M N Dutt

And having descended to the earth, the monkeys, bewildered, and losing their consciousness, rested for a while at the foot of a tree.

Summary

Descending to the foothills, the exhausted monkeys became quiet. Fatigued and disheartened, they assembled under a tree, stood for a moment and then lay down.

पदच्छेदः

अवरुह्य	अवरुह्य (√अव-रुह् + ल्यप्)
ततो	ततस् (अव्ययः)
भूमिं	भूमि (२.१)
श्रान्ता	श्रान्त (√श्रम् + क्त, १.३)
विगतचेतसः	विगत (√वि-गम् + क्त)–चेतस् (१.३)
स्थित्वा	स्थित्वा (√स्था + क्त्वा)
मुहूर्तं	मुहूर्त (२.१)
तत्राथ	तत्र (अव्ययः)–अथ (अव्ययः)
वृक्षमूलम्	वृक्ष–मूल (२.१)
उपाश्रिताः	उपाश्रित (√उपा-श्रि + क्त, १.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	व	रु	ह्य	त	तो	भू	मिं
श्रा	न्ता	वि	ग	त	चे	त	सः
स्थि	त्वा	मु	हू	र्तं	त	त्रा	थ
वृ	क्ष	मू	ल	मु	पा	श्रि	ताः