अन्वयः

अस्मात् from this, बिलात् cave, हंसाः swans, सारसैः सह with sarasas, क्रौञ्चाश्च and kraunchas, जलार्द्राः drenched in water, चक्रवाकाश्च chakravakas also, सर्वशः all over, निष्पतन्ति स्म emerging, अत्र here, सलिलवान् abundant water, कूपो वा well or, यदि वा so also, ह्रदः a pond, नूनम् surely, तथा like that, इमे these, बिलद्वारि at the entrance of the cave, पादपाः trees, स्निग्धाः shining, तिष्ठन्ति are present.

M N Dutt

And from yonder cave come out swarms of and and kraunchas and chakravākas, drenched with water. For certain here is a well or a watery expanse. And at the mouth of the cave there are these cool trees.'

Summary

'From this cave have emerged several birds like sarasas, swans, kraunchas and chakravakas drenched in water. Surely there must be a source of plenty of water or well or a pond. Moreover there are shining( green) trees at the entrance of the cave (suggesting subsoil water).'

पदच्छेदः

नूनं	नूनम् (अव्ययः)
सलिलवान्	सलिलवत् (१.१)
अत्र	अत्र (अव्ययः)
कूपो	कूप (१.१)
वा	वा (अव्ययः)
यदि	यदि (अव्ययः)
वा	वा (अव्ययः)
ह्रदः	ह्रद (१.१)
तथा	तथा (अव्ययः)
चेमे	च (अव्ययः)–इदम् (१.३)
बिलद्वारे	बिल–द्वार (७.१)
स्निग्धास्	स्निग्ध (१.३)
तिष्ठन्ति	तिष्ठन्ति (√स्था लट् प्र.पु. बहु.)
पादपाः	पादप (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
नू	नं	स	लि	ल	वा	न	त्र
कू	पो	वा	य	दि	वा	ह्र	दः
त	था	चे	मे	बि	ल	द्वा	रे
स्नि	ग्धा	स्ति	ष्ठ	न्ति	पा	द	पाः