अन्वयः

येन by whom, राजसूयाश्वमेधैश्च by Rajasuya and Aswamedha yajnas, वह्निः god of fire, अभितर्पितः is gratified, तथा so also, शतसहस्रशः in hundreds and thousands, गावः cows, दक्षिणाः sacrificial gifts, उत्सृष्टाः येन by whom given, तपसा by practising religious austerity, सत्यवाक्येन justly, वसुधा earth, पालिता is ruled, तस्य his, पुत्रः son, अयं रामः this is Rama, स्त्री हेतोः on account of a woman, शरणम् refuge, समागतः came here

Summary

'This Rama, son of a king who had gratified the firegod through many yajnas like Rajasuya and Aswamedha, gifted hundreds of thousands of cows and ruled this earth with truth and austerity, has come seeking help for a woman.'

पदच्छेदः

तपसा	तपस् (३.१)
सत्यवाक्येन	सत्य–वाक्य (३.१)
वसुधा	वसुधा (१.१)
येन	यद् (३.१)
पालिता	पालित (√पालय् + क्त, १.१)
स्त्रीहेतोस्	स्त्री–हेतु (५.१)
तस्य	तद् (६.१)
पुत्रो	पुत्र (१.१)
ऽयं	इदम् (१.१)
रामस्	राम (१.१)
त्वां	त्वद् (२.१)
शरणं	शरण (२.१)
गतः	गत (√गम् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	प	सा	स	त्य	वा	क्ये	न
व	सु	धा	ये	न	पा	लि	ता
स्त्री	हे	तो	स्त	स्य	पु	त्रो	ऽयं
रा	म	स्त्वां	श	र	णं	ग	तः