अन्वयः
एषः this, श्रीमान् rich, नानाद्रुमलताकुलः filled with different kinds of trees and vines, विन्ध्यः Vindhya, गिरिः mountain, एषः this, प्रस्रवणः Prasravana, शैलः hill, अयम् this, सागरः sea, महोदधिः great ocean, वानरर्षभाः bulls among monkeys वः you, स्वस्ति be happy, अस्तु so be it, भवनम् to my house, गमिष्यामि I will go, इति thus, उक्त्वा having said, स्वयम्प्रभा Svayamprabha, श्रीमत् splendid, तत् बिलम् that cave, प्रविवेश entered.
Summary
'This Vindhya mountain has a rich collection of trees and bushes. This is Prasravana hill and this is the great ocean.O monkeys. Good luck to you. (Now) I am going back home'. Having said so, Svayamprabha entered the splendid cave.
पदच्छेदः
| एष | एतद् (१.१) |
| विन्ध्यो | विन्ध्य (१.१) |
| गिरिः | गिरि (१.१) |
| श्रीमान् | श्रीमत् (१.१) |
| नानाद्रुमलतायुतः | नाना (अव्ययः)–द्रुम–लता–युत (१.१) |
| एष | एतद् (१.१) |
| प्रस्रवणः | प्रस्रवण (१.१) |
| शैलः | शैल (१.१) |
| सागरो | सागर (१.१) |
| ऽयं | इदम् (१.१) |
| महोदधिः | महत्–उदधि (१.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| ए | ष | वि | न्ध्यो | गि | रिः | श्री | मा |
| न्ना | ना | द्रु | म | ल | ता | यु | तः |
| ए | ष | प्र | स | व | णः | शै | लः |
| सा | ग | रो | ऽयं | म | हो | द | धिः |