४.५२.२

शरणं त्वां प्रपन्नाः स्मः सर्वे वै धर्मचारिणि ।
यः कृतः समयोऽस्माकं सुग्रीवेण महात्मना ।
स तु कालो व्यतिक्रान्तो बिले च परिवर्तताम् ॥

अन्वयः

धर्मचारिणीम् to the righteous lady, त्वाम् you, सर्वे all, शरणं प्रसन्नाः स्मः have taken refuge, महात्मना by the great self, सुग्रीवेण by Sugriva, अस्माकं to us, यः such, समयः condition, कृतः having given, सः that, बिले in the cave, परिवर्तताम् while we were moving about, ह्यतिक्रान्तः exceeded.

M N Dutt

We all take refuge in you, practising piety. the term that had been fixed by the high-souled Sugrīva in respect of us, shall all be spent in this cave. Therefore it behoveth you to deliver us from this place.

Summary

'You are a righteous lady. You have given us refuge. Now in moving about the cave we have exceeded the time limit given by Sugriva.'

पदच्छेदः

शरणंशरण (२.१)
त्वांत्वद् (२.१)
प्रपन्नाःप्रपन्न (√प्र-पद् + क्त, १.३)
स्मःस्मः (√अस् लट् उ.पु. द्वि.)
सर्वेसर्व (१.३)
वैवै (अव्ययः)
धर्मचारिणिधर्म–चारिन् (८.१)
यःयद् (१.१)
कृतःकृत (√कृ + क्त, १.१)
समयोसमय (१.१)
ऽस्माकंमद् (६.३)
सुग्रीवेणसुग्रीव (३.१)
महात्मनामहात्मन् (३.१)
सतद् (१.१)
तुतु (अव्ययः)
कालोकाल (१.१)
व्यतिक्रान्तोव्यतिक्रान्त (√व्यति-क्रम् + क्त, १.१)
बिलेबिल (७.१)
चच (अव्ययः)
परिवर्तताम्परिवर्तताम् (√परि-वृत् लोट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
शर णं त्वांप्र प न्नाः स्मः स र्वे वैध
र्म चारिणि यःकृ तःसम यो ऽस्मा कं
सु ग्री वेणम हात्म नासतु का लो
व्य ति क्रा न्तोबि लेचपरि वर्त ताम्