अन्वयः

युवराजेन by heir apparent, कुमारेण by the young prince, भाषितम् talk, एतत् this, श्रुत्वा heard, सर्वे all, ते they, वानरश्रेष्ठाः best of the monkeys करुणम् kindly, वाक्यम् these words, अब्रुवन् said.

M N Dutt

Hearing the tender prince speak thus, all those principal monkeys pathetically observed,

Summary

Hearing the young heir apparent thus speaking, the best of the monkeys kindly responded:

पदच्छेदः

एतच्	एतद् (२.१)
छ्रुत्वा	श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
कुमारेण	कुमार (३.१)
युवराजेन	युवराज (३.१)
भाषितम्	भाषित (√भाष् + क्त, २.१)
सर्वे	सर्व (१.३)
ते	तद् (१.३)
वानरश्रेष्ठाः	वानर–श्रेष्ठ (१.३)
करुणं	करुण (२.१)
वाक्यम्	वाक्य (२.१)
अब्रुवन्	अब्रुवन् (√ब्रू लङ् प्र.पु. बहु.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ए	त	च्छ्रु	त्वा	कु	मा	रे	ण
यु	व	रा	जे	न	भा	षि	तम्
स	र्वे	ते	वा	न	र	श्रे	ष्ठाः
क	रु	णं	वा	क्य	म	ब्रु	वन्