४.५४.१०

उपांशुदण्डेन हि मां बन्धनेनोपपादयेत् ।
शठः क्रूरो नृशंसश्च सुग्रीवो राज्यकारणात् ॥

अन्वयः

शठः deceitful person, क्रूरः cruel one, नृशंसः treacherous person, सुग्रीवः Sugriva, राज्यकारणात् for the sake of kingdom, माम् me, उपांशुदण्डेन with secret punishment, बन्धनेन imprisonment, उपपादयेत् inflict.

M N Dutt

For the sake of his kingdom, Sugrīva, wily, cunning and cruel, shall put me in solitary confinement.

Summary

'Sugriva is deceitful, cruel and treacherous. He will inflict secret punishment on me by way of imprisonment for the sake of the kingdom.

पदच्छेदः

उपांशुदण्डेनउपांशु (अव्ययः)–दण्ड (३.१)
हिहि (अव्ययः)
मांमद् (२.१)
बन्धनेनोपपादयेत्बन्धन (३.१)–उपपादयेत् (√उप-पादय् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
शठःशठ (१.१)
क्रूरोक्रूर (१.१)
नृशंसश्नृशंस (१.१)
(अव्ययः)
सुग्रीवोसुग्रीव (१.१)
राज्यकारणात्राज्य–कारण (५.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

पांशु ण्डेहि मां
न्ध ने नो पा येत्
ठः क्रू रोनृ शंश्च
सु ग्री वो राज्य का णात्