४.५५.३

कन्दरादभिनिष्क्रम्य स विन्ध्यस्य महागिरेः ।
उपविष्टान्हरीन्दृष्ट्वा हृष्टात्मा गिरमब्रवीत् ॥

अन्वयः

सः he, महागिरेः of the great mountain, विन्ध्यस्य Vindhya's, कन्दरात् from the cave, अभिनिष्क्रम्य emerging, उपविष्टान् seated, हरीन् monkeys, दृष्ट्वा after seeing, हृष्टात्मा delighted, गिरम् word, अब्रवीत् spoke.

M N Dutt

Issuing from a cavern of the mighty mountain Vindhya, he, seeing the monkeys seated, well pleased, said.

Summary

Coming out of the cave of the great mount Vindhya, Sampati was glad to see the monkeys seated there and said to himself:

पदच्छेदः

कन्दराद्कन्दर (५.१)
अभिनिष्क्रम्यअभिनिष्क्रम्य (√अभिनिः-क्रम् + ल्यप्)
तद् (१.१)
विन्ध्यस्यविन्ध्य (६.१)
महागिरेःमहत्–गिरि (६.१)
उपविष्टान्उपविष्ट (√उप-विश् + क्त, २.३)
हरीन्हरि (२.३)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
हृष्टात्माहृष्ट (√हृष् + क्त)–आत्मन् (१.१)
गिरम्गिर् (२.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

न्द राभि नि ष्क्रम्य
वि न्ध्यस्य हागि रेः
वि ष्टान्ह री न्दृ ष्ट्वा
हृ ष्टा त्मागिब्र वीत्