४.५५.६

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भक्षलुब्धस्य पक्षिणः ।
अङ्गदः परमायस्तो हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥

अन्वयः

तस्य his, हर्षपौरुषवर्धनम् boosting his joy and vigour, तत् वचनम् those words, श्रुत्वा after hearing, सुग्रीवः Sugriva, परमप्रीतः very pleased, सुमहत् great, वाक्यम् words, अब्रवीत् spoke.

M N Dutt

Hearing this speech of the bird coveting his food, Argada faintly spoke to Hanumān.

Summary

On hearing his words that boosted his joy and vigour, Sugriva was immensely pleased and said these warm words.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे दशमस्सर्गःThus ends the tenth sarga of Kishkindhakanda of the Holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

तस्यतद् (६.१)
तद्वचनंतद् (२.१)–वचन (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
भक्षलुब्धस्यभक्ष–लुब्ध (√लुभ् + क्त, ६.१)
पक्षिणःपक्षिन् (६.१)
अङ्गदःअङ्गद (१.१)
परमायस्तोपरम–आयस्त (√आ-यस् + क्त, १.१)
हनूमन्तम्हनुमन्त् (२.१)
अथाब्रवीत्अथ (अव्ययः)–अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्यद्व नं श्रु त्वा
क्ष लु ब्धस्यक्षि णः
ङ्ग दः मा स्तो
नून्त थाब्र वीत्