अन्वयः

त्यक्तजीवितैः who had given up hope of life, वानरैः by monkeys, इति thus, करुणम् pathetic, वाक्यम् words, उक्तः spoken, महास्वनः loudvoiced, गृध्रः vulture, सबाष्पः with tears, वानरान् the monkeys, प्रत्युवाच replied.

M N Dutt

When the monkeys, whose lives had well nigh departed out of them, had spoken these piteous words, the vulture, in solemn accents, with tears in his eyes, said to the monkeys,

Summary

On hearing the pathetic words from the monkeys who had given up hope of life, the loudvoiced vulture wailing replied:

पदच्छेदः

इत्य्	इति (अव्ययः)
उक्तः	उक्त (√वच् + क्त, १.१)
करुणं	करुण (२.१)
वाक्यं	वाक्य (२.१)
वानरैस्	वानर (३.३)
त्यक्तजीवितैः	त्यक्त (√त्यज् + क्त)–जीवित (३.३)
सबाष्पो	स (अव्ययः)–बाष्प (१.१)
वानरान्	वानर (२.३)
गृध्रः	गृध्र (१.१)
प्रत्युवाच	प्रत्युवाच (√प्रति-वच् लिट् प्र.पु. एक.)
महास्वनः	महत्–स्वन (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
इ	त्यु	क्तः	क	रु	णं	वा	क्यं
वा	न	रै	स्त्य	क्त	जी	वि	तैः
स	बा	ष्पो	वा	न	रा	न्गृ	ध्रः
प्र	त्यु	वा	च	म	हा	स्व	नः