४.५७.१२

निर्दग्धपक्षो गृध्रोऽहं गतवीर्यः प्लवंगमाः ।
वाङ्मात्रेण तु रामस्य करिष्ये साह्यमुत्तमम् ॥

अन्वयः

प्लवङ्गमाः O monkeys, निर्दग्धपक्षः my wings are totally burnt, हीनवीर्यः my strength is reduced, गृध्रः vulture, अहम् I, वाङ्मात्रेणा only by my words, रामस्य to Rama, उत्तमम् substantial, साह्यम् help, करिष्ये I will do.

M N Dutt

You monkeys, my pinions have been burnt; and I am a vulture shorn of strength. Therefore I will help Rāma well by my words.

Summary

'O monkeys I am a vulture. My wings are burnt and my strength is depleted. The only substantial help I can render Rama is through my words.

पदच्छेदः

निर्दग्धपक्षोनिर्दग्ध (√निः-दह् + क्त)–पक्ष (१.१)
गृध्रोगृध्र (१.१)
ऽहंमद् (१.१)
गतवीर्यःगत (√गम् + क्त)–वीर्य (१.१)
प्लवंगमाःप्लवंगम (८.३)
वाङ्मात्रेणवाच्–मात्र (३.१)
तुतु (अव्ययः)
रामस्यराम (६.१)
करिष्येकरिष्ये (√कृ लृट् उ.पु. )
साह्यम्साह्य (२.१)
उत्तमम्उत्तम (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

नि र्दग्ध क्षो गृ ध्रो ऽहं
वी र्यःप्ल वं माः
वा ङ्मा त्रेतु रास्य
रि ष्ये साह्य मुत्त मम्