अन्वयः

सः he, तु too, सीतास्नेहप्रवृत्तेन on account of his deep love for Sita, बाष्पेण with tears, दूषितः affllicted, धैर्यम् patience, उत्सृज्य failed to maintain, हा प्रियेति Oh darling, रुदन् crying, क्षितौ on the ground, न्यपतत् fell

M N Dutt

From affection for Sītā, (Rāma,) his eyes filled with tears, deprived of patience, fell down to the ground.

Summary

On account of his deep attachment for Sita, he shed profuse tears. Unable to maintain his natural composure, he sank down to the ground, saying 'O my darling Sita' and cried inconsolably

पदच्छेदः

सीतास्नेहप्रवृत्तेन	सीता–स्नेह–प्रवृत्त (√प्र-वृत् + क्त, ३.१)
स	तद् (१.१)
तु	तु (अव्ययः)
बाष्पेण	बाष्प (३.१)
दूषितः	दूषित (√दूषय् + क्त, १.१)
हा	हा (अव्ययः)
प्रियेति	प्रिय (१.१)–इति (अव्ययः)
रुदन्	रुदत् (√रुद् + शतृ, १.१)
धैर्यम्	धैर्य (२.१)
उत्सृज्य	उत्सृज्य (√उत्-सृज् + ल्यप्)
न्यपतत्	न्यपतत् (√नि-पत् लङ् प्र.पु. एक.)
क्षितौ	क्षिति (७.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
सी	ता	स्ने	ह	प्र	वृ	त्ते	न
स	तु	बा	ष्पे	ण	दू	षि	तः
हा	प्रि	ये	ति	रु	द	न्धै	र्य
मु	त्सृ	ज्य	न्य	प	त	त्क्षि	तौ