अन्वयः

रामः Rama, अविच्छिन्नाश्रुवेगः tears streamed incessantly, पार्श्वतः by his side, सौमित्रिम् at Saumitri, विक्ष्य looking, दीनम् piteously, परिदेवयितुम् to wail, समुपचक्रमे started

M N Dutt

Seeing Sumitrā's son at his side, Rāma shedding ceaseless tears, began to lament piteously,

Summary

Rama began to wail piteously while tears streamed down his eyes incessantly. He looked at Saumitri standing by his side and said:

पदच्छेदः

अविच्छिन्नाश्रुवेगस्	अविच्छिन्न–अश्रु–वेग (१.१)
तु	तु (अव्ययः)
सौमित्रिं	सौमित्रि (२.१)
वीक्ष्य	वीक्ष्य (√वि-ईक्ष् + ल्यप्)
पार्श्वतः	पार्श्वतस् (अव्ययः)
परिदेवयितुं	परिदेवयितुम् (√परि-देवय् + तुमुन्)
दीनं	दीन (२.१)
रामः	राम (१.१)
समुपचक्रमे	समुपचक्रमे (√समुप-क्रम् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	वि	च्छि	न्ना	श्रु	वे	ग	स्तु
सौ	मि	त्रिं	वी	क्ष्य	पा	र्श्व	तः
प	रि	दे	व	यि	तुं	दी	नं
रा	मः	स	मु	प	च	क्र	मे