४.६४.१

ततोऽङ्गदवचः श्रुत्वा सर्वे ते वानरोत्तमाः ।
स्वं स्वं गतौ समुत्साहमाहुस्तत्र यथाक्रमम् ॥

अन्वयः

अथ and then, अङ्गदवचः Angada's words, श्रुत्वा after hearing, गजः Gaja, गवाक्षः Gavaksha, गवयः Gavaya, शरभः Sarabha, गन्धमादनः Gandhamadana, मैन्दश्च Mainda, द्विविदश्चैव even Dvivida, सुषेणः Sushena, तथा so also, जाम्बवान् Jambavan, सर्वे all, ते them, वानरर्षभाः bulls among monkeys, यथाक्रमम् following an order, तत्र there, गतौ in turn the scope for, स्वं स्वम् on their own, समुत्साहम् capability (to leap), ऊचुः expressed.

M N Dutt

Hearing Angada's speech, those foremost monkeys one after another began to speak, touching their respective competence in coursing.

Summary

Thereafter, on hearing Angada, all the leaders among the monkeys, Gaja, Gavaksha, Gavaya, Sarabha, Gandhamadana, Mainda, Dvivida, Sushena and Jambavan as well expressed one after the other their capability for leaping.

पदच्छेदः

ततोततस् (अव्ययः)
ऽङ्गदवचःअङ्गद–वचस् (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
सर्वेसर्व (१.३)
तेतद् (१.३)
वानरोत्तमाःवानर–उत्तम (१.३)
स्वंस्व (२.१)
स्वंस्व (२.१)
गतौगति (७.१)
समुत्साहम्समुत्साह (२.१)
आहुस्तत्रआहुः (√अह् लिट् प्र.पु. बहु.)–तत्र (अव्ययः)
यथाक्रमम्यथाक्रमम् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तोऽङ्ग चः श्रु त्वा
र्वे ते वा रोत्त माः
स्वं स्वं तौ मु त्सा
मा हु स्तत्र थाक्र मम्