अन्वयः
अथ and then, अङ्गदवचः Angada's words, श्रुत्वा after hearing, गजः Gaja, गवाक्षः Gavaksha, गवयः Gavaya, शरभः Sarabha, गन्धमादनः Gandhamadana, मैन्दश्च Mainda, द्विविदश्चैव even Dvivida, सुषेणः Sushena, तथा so also, जाम्बवान् Jambavan, सर्वे all, ते them, वानरर्षभाः bulls among monkeys, यथाक्रमम् following an order, तत्र there, गतौ in turn the scope for, स्वं स्वम् on their own, समुत्साहम् capability (to leap), ऊचुः expressed.
M N Dutt
Hearing Angada's speech, those foremost monkeys one after another began to speak, touching their respective competence in coursing.
Summary
Thereafter, on hearing Angada, all the leaders among the monkeys, Gaja, Gavaksha, Gavaya, Sarabha, Gandhamadana, Mainda, Dvivida, Sushena and Jambavan as well expressed one after the other their capability for leaping.
पदच्छेदः
| ततो | ततस् (अव्ययः) |
| ऽङ्गदवचः | अङ्गद–वचस् (२.१) |
| श्रुत्वा | श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा) |
| सर्वे | सर्व (१.३) |
| ते | तद् (१.३) |
| वानरोत्तमाः | वानर–उत्तम (१.३) |
| स्वं | स्व (२.१) |
| स्वं | स्व (२.१) |
| गतौ | गति (७.१) |
| समुत्साहम् | समुत्साह (२.१) |
| आहुस्तत्र | आहुः (√अह् लिट् प्र.पु. बहु.)–तत्र (अव्ययः) |
| यथाक्रमम् | यथाक्रमम् (अव्ययः) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| त | तो | ऽङ्ग | द | व | चः | श्रु | त्वा |
| स | र्वे | ते | वा | न | रो | त्त | माः |
| स्वं | स्वं | ग | तौ | स | मु | त्सा | ह |
| मा | हु | स्त | त्र | य | था | क्र | मम् |