बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा ।
अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवंगमाः ॥
बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा ।
अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवंगमाः ॥
अन्वयः
प्लवङ्गमाः O monkeys, अहम् I, बुद्ध्या with my intellect, प्रपश्यामि I can visualise, मे my, मनश्चेष्टा च my feeling in mind, तथा so also, अहम् I am, वैदेहीम् Vaidehi, द्रक्ष्यामि I will see, प्रमोदध्वम् be happy.M N Dutt
I perceive through my intelligence, (and my mental motion tallies), that I shall behold Vaidehi. Therefore, you monkeys, rejoice.Summary
'O monkeys I have a feeling in my mind that I will see Vaidehi. Be happy.पदच्छेदः
| बुद्ध्या | बुद्धि (३.१) |
| चाहं | च (अव्ययः)–मद् (१.१) |
| प्रपश्यामि | प्रपश्यामि (√प्र-पश् लट् उ.पु. ) |
| मनश्चेष्टा | मनस्–चेष्टा (१.१) |
| च | च (अव्ययः) |
| मे | मद् (६.१) |
| तथा | तथा (अव्ययः) |
| अहं | मद् (१.१) |
| द्रक्ष्यामि | द्रक्ष्यामि (√दृश् लृट् उ.पु. ) |
| वैदेहीं | वैदेही (२.१) |
| प्रमोदध्वं | प्रमोदध्वम् (√प्र-मुद् लोट् म.पु. द्वि.) |
| प्लवंगमाः | प्लवंगम (८.३) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| बु | द्ध्या | चा | हं | प्र | प | श्या | मि |
| म | न | श्चे | ष्टा | च | मे | त | था |
| अ | हं | द्र | क्ष्या | मि | वै | दे | हीं |
| प्र | मो | द | ध्वं | प्ल | वं | ग | माः |