अन्वयः

भ्रात्रा brother, विनिकृतः offended, एषः here I am, अहम् I, भयार्दितः frightened, हृतभार्यः wife stolen, सुदुःखितः very sad, गिरिवरम् great mountain, ऋश्यमूकम् Rishyamuka, चरामि I am roaming .

M N Dutt

Wronged by my brother, I deprived of my wife and exceedingly distressed, and exercised with fear, live in this foremost of mountains, Rs yamuka.

Summary

'O Rama, I have been insulted deeply and my wife hijacked. Stricken with fear I have taken refuge in this inaccessible forest.

पदच्छेदः

अहं	मद् (१.१)
विनिकृतो	विनिकृत (√विनि-कृ + क्त, १.१)
भ्रात्रा	भ्रातृ (३.१)
चराम्य्	चरामि (√चर् लट् उ.पु. )
एष	एतद् (१.१)
भयार्दितः	भय–अर्दित (√अर्दय् + क्त, १.१)
ऋश्यमूकं	ऋश्यमूक (२.१)
गिरिवरं	गिरि–वर (२.१)
हृतभार्यः	हृत (√हृ + क्त)–भार्या (१.१)
सुदुःखितः	सु (अव्ययः)–दुःखित (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	हं	वि	नि	कृ	तो	भ्रा	त्रा
च	रा	म्ये	ष	भ	या	र्दि	तः
ऋ	श्य	मू	कं	गि	रि	व	रं
हृ	त	भा	र्यः	सु	दुः	खि	तः