४.८.१७

सोऽहं त्रस्तो भये मग्नो वसाम्युद्भ्रान्तचेतनः ।
वालिना निकृतो भ्रात्रा कृतवैरश्च राघव ॥

अन्वयः

राघव Rama, भ्रात्रा brother, वालिना by Vali, निकृतः deceived, कृतवैरश्च developed enmity, सः अहम् that I am, त्रस्तः terrified, सम्भ्रान्तचेतनः utterly confused, वने in the forest, भये with fear, मग्नः stricken.

M N Dutt

I am afflicted with fright, and worried by fear, with my senses bewildered in this wood. Wronged have I been by Vāli, my brother; and I have incurred his hostility, O Raghava.

Summary

'O Rama humiliated by my brother Vali, I have developed enmity with him. Terribly distraught and disturbed I live in this forest in great fear.

पदच्छेदः

सोतद् (१.१)
ऽहंमद् (१.१)
त्रस्तोत्रस्त (√त्रस् + क्त, १.१)
भयेभय (७.१)
मग्नोमग्न (√मज्ज् + क्त, १.१)
वसाम्य्वसामि (√वस् लट् उ.पु. )
उद्भ्रान्तचेतनःउद्भ्रान्त (√उत्-भ्रम् + क्त)–चेतना (१.१)
वालिनावालिन् (३.१)
निकृतोनिकृत (√नि-कृ + क्त, १.१)
भ्रात्राभ्रातृ (३.१)
कृतवैरश्कृत (√कृ + क्त)–वैर (१.१)
(अव्ययः)
राघवराघव (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सो ऽहं त्र स्तो ये ग्नो
सा म्यु द्भ्रान्त चे नः
वालि नानिकृ तो भ्रा त्रा
कृ वैश्च रा