५.१.१०८

पूर्वं कृतयुगे तात पर्वताः पक्षिणोऽभवन् ।
तेऽपि जग्मुर्दिशः सर्वा गरुडानिलवेगिनः ॥

अन्वयः

तात O dear son, पूर्वम् formerly, कृतयुगे in Krita yuga, पर्वताः mountains,पक्षिणः had wings, अभवन् endowed, ते they, गरुडानिलवेगिनः swift like Garuda and wind, सर्वाः all, दिशः directions, जग्मुः went about.

M N Dutt

O worshipful one, in olden times, the mountains, gifted with wings, began to range all quarters with velocity like to Garuda.

Summary

"Formerly in Kritayuga, O dear, mountains were endowed with wings. They used to move speedily in all directions like Garuda and the Windgod.

पदच्छेदः

पूर्वंपूर्वम् (अव्ययः)
कृतयुगेकृत–युग (७.१)
ताततात (८.१)
पर्वताःपर्वत (१.३)
पक्षिणोपक्षिन् (१.३)
ऽभवन्अभवन् (√भू लङ् प्र.पु. बहु.)
तेतद् (१.३)
ऽपिअपि (अव्ययः)
जग्मुर्जग्मुः (√गम् लिट् प्र.पु. बहु.)
दिशःदिश् (२.३)
सर्वासर्व (२.३)
गरुडानिलवेगिनःगरुड–अनिल–वेगिन् (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

पू र्वंकृयु गे ता
र्व ताःक्षि णोऽभ वन्
तेऽपि ग्मुर्दि शः र्वा
रु डानि वेगि नः