५.१.१३

तेन चोत्तमवीर्येण पीड्यमानः स पर्वतः ।
सलिलं संप्रसुस्राव मदं मत्त इव द्विपः ॥

अन्वयः

उत्तमवीर्येण by the highly valiant self, तेन by him, पीड्यमानः pressed very hard, सः पर्वतः that mountain, मत्तः intoxicated, द्विपः elephant, मदम् इव like the rut, सलिलम् the water, सम्प्रसुस्राव exuded profusely.

Summary

The mountain pressed hard under the feet of the valiant (Hanuman), discharged streams of water just as an elephant in rut would exude water of intoxication.

पदच्छेदः

तेनतद् (३.१)
चोत्तमवीर्येण (अव्ययः)–उत्तम–वीर्य (३.१)
पीड्यमानःपीड्यमान (√पीडय् + शानच्, १.१)
तद् (१.१)
पर्वतःपर्वत (१.१)
सलिलंसलिल (२.१)
सम्प्रसुस्रावसम्प्रसुस्राव (√सम्प्र-स्रु लिट् प्र.पु. एक.)
मदंमद (२.१)
मत्तमत्त (√मद् + क्त, १.१)
इवइव (अव्ययः)
द्विपःद्विप (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ते चोत्त वी र्ये
पीड्य मा नःर्व तः
लि लं संप्र सु स्रा
दंत्तद्वि पः