५.१.१६९

समाक्षिप्तोऽस्मि सहसा पङ्गूकृतपराक्रमः ।
प्रतिलोमेन वातेन महानौरिव सागरे ॥

अन्वयः

सागरे in the ocean, प्रतिलोमेन from the opposite side, वातेन by the wind, महानौरिव like a huge ship, पङ्गूकृतपराक्रमः powerless, सहसा suddenly, समाक्षिप्तः caught, अस्मि I am.

Summary

"I am caught suddenly. I am handicapped.I am like a huge ship in an ocean retarded by the wind blowing from the opposite direction.

पदच्छेदः

समाक्षिप्तोसमाक्षिप्त (√समा-क्षिप् + क्त, १.१)
ऽस्मिअस्मि (√अस् लट् उ.पु. )
सहसासहस् (३.१)
पङ्गूकृतपराक्रमःपङ्गूकृत–पराक्रम (१.१)
प्रतिलोमेनप्रतिलोम (३.१)
वातेनवात (३.१)
महानौर्महत्–नौ (१.१)
इवइव (अव्ययः)
सागरेसागर (७.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मा क्षि प्तोऽस्मि सा
ङ्गूकृ राक्र मः
प्रति लो मे वा ते
हा नौरि सा रे