५.१.१७४

स ददर्श ततस्तस्या विकृतं सुमहन्मुखम् ।
कायमात्रं च मेधावी मर्माणि च महाकपिः ॥

अन्वयः

घनराजीव like a mass of heavy clouds, गर्जन्ती roaring, वानरम् that vanara, समभिद्रवत् ran towards him, ततः then, मेधावी intelligent, महाकपिः Hanuman, तस्याः her, विवृतम् opened, कायमात्रम् body alone, सुमहत् enormous, मुखम् mouth, मर्माणि च vatal parts, सः he, ददर्श saw.

M N Dutt

Thereat, that intelligent and mighty monkey marked her deformed and huge mouth, her body and its asticulated members.

Summary

Roaring like a heavy mass of clouds, Simhika chased Hanuman. Intelligent Hanuman observed her enormous mouth and noticed her vital parts.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
ददर्शददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
ततस्तस्याततस् (अव्ययः)–तद् (६.१)
विकृतंविकृत (√वि-कृ + क्त, २.१)
सुमहन्सु (अव्ययः)–महत् (२.१)
मुखम्मुख (२.१)
कायमात्रंकाय–मात्र (२.१)
(अव्ययः)
मेधावीमेधाविन् (१.१)
मर्माणिमर्मन् (२.३)
(अव्ययः)
महाकपिःमहत्–कपि (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

र्श स्त स्या
विकृ तंसुन्मु खम्
का मा त्रं मे धा वी
र्माणि हा पिः