५.१.१७५

स तस्या विवृते वक्त्रे वज्रसंहननः कपिः ।
संक्षिप्य मुहुरात्मानं निष्पपात महाबलः ॥

अन्वयः

महाबलः strong one, वज्रसंहननः of thunderboltlike physique, सः कपिः that vanara, आत्मानम् himself, मुहुः once again, संक्षिप्य contracted, तस्याः her, विवृते open, वक्त्रे in the mouth, निष्पपात entered.

M N Dutt

And the redoubtable monkey hard as the thunderbolt, contracting himself in a moment, threw himself into her mouth.

Summary

Hanuman, the vanara whose physique was as hard as thunderbolt suddenly contracted once again and entered her opened mouth.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
तस्यातद् (६.१)
विवृतेविवृत (√वि-वृ + क्त, ७.१)
वक्त्रेवक्त्र (७.१)
वज्रसंहननःवज्र–संहनन (१.१)
कपिःकपि (१.१)
संक्षिप्यसंक्षिप्य (√सम्-क्षिप् + ल्यप्)
मुहुर्मुहुर् (अव्ययः)
आत्मानंआत्मन् (२.१)
निष्पपातनिष्पपात (√निः-पत् लिट् प्र.पु. एक.)
महाबलःमहत्–बल (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्याविवृ ते क्त्रे
ज्र सं नः पिः
सं क्षिप्यमुहु रा त्मा नं
निष्प पा हा लः