अन्वयः

यत् that, कर्म action, करोति that he will do, जन्तोः of a living being, तत् that, सफलम् fruitful, सः he, करोति will do, तस्मात् therefore, अहम् I, अनिर्वेदकृतम् without experiencing despair, उत्तमम् best, प्रयत्नम् effort, चेष्टे I act, अदृष्टान् not seen, रावणपालितान् ruled by Ravana, देशान् country, विचेष्यामि तावत् search everywhere.

M N Dutt

Therefore will I put forth fresh dear efforts vigorously. I will search such places held by Rāvana as I have not yet seen.

Summary

'The action of a living being certainly bears fruit. Therefore, I shall put forth my best effort without feeling despondent. I will once again search everywhere in Lanka ruled by Ravana'.

पदच्छेदः

तस्माद्	तस्मात् (अव्ययः)
अनिर्वेदकृतं	अनिर्वेद–कृत (√कृ + क्त, २.१)
यत्नं	यत्न (२.१)
चेष्टे	चेष्टे (√चेष्ट् लट् उ.पु. )
ऽहम्	मद् (१.१)
उत्तमम्	उत्तम (२.१)
अदृष्टांश्च	अदृष्ट (२.३)–च (अव्ययः)
विचेष्यामि	विचेष्यामि (√वि-चि लृट् उ.पु. )
देशान्	देश (२.३)
रावणपालितान्	रावण–पालित (√पालय् + क्त, २.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	स्मा	द	नि	र्वे	द	कृ	तं
य	त्नं	चे	ष्टे	ऽह	मु	त्त	मम्
अ	दृ	ष्टां	श्च	वि	चे	ष्या	मि
दे	शा	न्रा	व	ण	पा	लि	तान्