५.१०.६

दृष्टमन्तःपुरं सर्वं दृष्ट्वा रावणयोषितः ।
न सीता दृश्यते साध्वी वृथा जातो मम श्रमः ॥

अन्वयः

सर्वम् everywhere, अन्तःपुरम् the harem, दृष्टम् seen, रावणयोषितः Ravana's women, दृष्टाः are seen, साध्वी noble lady, सीता Sita, न दृश्यते is not seen, मम my, श्रमः efforts, वृथा wasted, जातः gone.

M N Dutt

Having searched the inner apartment through, and seen the wives of the Rākṣasa, I do not see the chaste Sită. Therefore vain is the trouble that I take.

Summary

'I have searched all over the harem. Ravana's women have been seen. (Yet) I have not been able to see noble Sita. My efforts have been wasted'.

पदच्छेदः

दृष्टम्दृष्ट (√दृश् + क्त, १.१)
अन्तःपुरंअन्तःपुर (१.१)
सर्वंसर्व (१.१)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
रावणयोषितःरावण–योषित् (२.३)
(अव्ययः)
सीतासीता (१.१)
दृश्यतेदृश्यते (√दृश् प्र.पु. एक.)
साध्वीसाधु (१.१)
वृथावृथा (अव्ययः)
जातोजात (√जन् + क्त, १.१)
मममद् (६.१)
श्रमःश्रम (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

दृष्ट न्तःपु रं र्वं
दृ ष्ट्वा रा योषि तः
सी ता दृश्य ते सा ध्वी
वृ था जा तोश्र मः