५.११.२४

परुषं दारुणं क्रूरं तीक्ष्णमिन्द्रियतापनम् ।
सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति ॥

अन्वयः

परुषम् harsh, दारुणम् dreadful, क्रूरम् cruel, तीक्ष्णम् sharp, इन्द्रियतापनम् that which can scorch senses, सीतानिमित्तम् about Sita, दुर्वाक्यम् unwelcome words, श्रुत्वा after hearing, सः Rama, न भविष्यति will not live.

M N Dutt

Hearing harsh, terrible, unsufferable, fierce and foul words concerning Sītă, calculated to set the senses on fire, he shall not exist.

पदच्छेदः

परुषंपरुष (२.१)
दारुणंदारुण (२.१)
क्रूरंक्रूर (२.१)
तीक्ष्णम्तीक्ष्ण (२.१)
इन्द्रियतापनम्इन्द्रिय–तापन (२.१)
सीतानिमित्तंसीता–निमित्त (२.१)
दुर्वाक्यंदुर्वाक्य (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
तद् (१.१)
(अव्ययः)
भविष्यतिभविष्यति (√भू लृट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रु षं दारु णं क्रू रं
तीक्ष्ण मिन्द्रि ता नम्
सी तानि मि त्तं दु र्वा क्यं
श्रु त्वा विष्यति