अन्वयः
विशालाक्षीम् largeeyed lady, अधिकम् very much, मलिनाम् soiled, कृशाम् thin, ताम् her, समीक्ष्य after observing, उपपादिभिः by establishing, कारणैः with reasons, सीतेति She is Sita, तर्कयामास he started deliberating within himself.
M N Dutt
And beholding that blameless daughter of the king, having expansive eyes, Hanumān, by various reasonings, reflected-“Forsooth she must be Sītā."
Summary
After seeing the largeeyed lady worn out and dressed in soiled clothes, Hanuman started deliberating in himself and guessed it was Sita for strong reasons.
पदच्छेदः
| तां | तद् (२.१) |
| समीक्ष्य | समीक्ष्य (√सम्-ईक्ष् + ल्यप्) |
| विशालाक्षीम् | विशाल–अक्ष (२.१) |
| अधिकं | अधिक (२.१) |
| मलिनां | मलिन (२.१) |
| कृशाम् | कृश (२.१) |
| तर्कयामास | तर्कयामास (√तर्कय् प्र.पु. एक.) |
| सीतेति | सीता (१.१)–इति (अव्ययः) |
| कारणैर् | कारण (३.३) |
| उपपादिभिः | उपपादिन् (३.३) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| तां | स | मी | क्ष्य | वि | शा | ला | क्षी |
| म | धि | कं | म | लि | नां | कृ | शाम् |
| त | र्क | या | मा | स | सी | ते | ति |
| का | र | णै | रु | प | पा | दि | भिः |