अन्वयः

असितकेशान्ताम् one who has dark hair, शतपत्रनिभेक्षणाम् endowed with eyes resembling a hundredpetalled lotus, सुखार्हाम् she deserves to be happy, इमाम् her, दुःखिताम् sorrowful lady, दृष्ट्वा on seeing, मम my, मनः अपि mind also, व्यथितम् is worried.

M N Dutt

My heart is greatly pained knowing that she, having dark-blue eyes, resembling lotus petals, worthy of happiness, has been possessed by grief.

Summary

Sita who is endowed with beautiful dark hair and eyes like a hundredpetalled lotus, who deserves to be happy is in sorrow. I grieve to see her in this state.

पदच्छेदः

इमाम्	इदम् (२.१)
असितकेशान्तां	असित–केशान्त (२.१)
शतपत्रनिभेक्षणाम्	शतपत्त्र–निभ–ईक्षण (२.१)
सुखार्हां	सुख–अर्ह (२.१)
दुःखितां	दुःखित (२.१)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
ममापि	मद् (६.१)–अपि (अव्ययः)
व्यथितं	व्यथित (√व्यथ् + क्त, १.१)
मनः	मनस् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
इ	मा	म	सि	त	के	शा	न्तां
श	त	प	त्र	नि	भे	क्ष	णाम्
सु	खा	र्हां	दुः	खि	तां	दृ	ष्ट्वा
म	मा	पि	व्य	थि	तं	म	नः