अन्वयः

ततः thereafter, कुमुदषण्डाभः shining like a bed of lilies, निर्मलोदयः risen stainless, चन्द्रः Moon, हंसः swan, नीलम् blue, उदकम् इव like water, निर्मलम् clear, नभः sky, प्रजगाम reached.

M N Dutt

Thereupon the Moon, white as water-lily and of clear appearance proceeded far down the welkin like to a goose traversing the blue waters.

Summary

Then the Moon shining like a bed of lilies rose stainless, ascended the clear sky and looked like a swan swimming through blue water.

पदच्छेदः

ततः	ततस् (अव्ययः)
कुमुदषण्डाभो	कुमुद–षण्ड–आभ (१.१)
निर्मलं	निर्मल (२.१)
निर्मलः	निर्मल (१.१)
स्वयम्	स्वयम् (अव्ययः)
प्रजगाम	प्रजगाम (√प्र-गम् लिट् प्र.पु. एक.)
नभश्चन्द्रो	नभस् (२.१)–चन्द्र (१.१)
हंसो	हंस (१.१)
नीलम्	नील (२.१)
इवोदकम्	इव (अव्ययः)–उदक (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	तः	कु	मु	द	ष	ण्डा	भो
नि	र्म	लं	नि	र्म	लः	स्व	यम्
प्र	ज	गा	म	न	भ	श्च	न्द्रो
हं	सो	नी	ल	मि	वो	द	कम्