अन्वयः
हनुमान् Hanuman, मृगशाबनिभेक्षणाम् fawneyed one (doeeyed), त्रस्ताम् frightened lady, मृगकन्यामिव like a female deer, समन्ततः in all directions, वीक्षमाणाम् was looking, पल्लवधारिणः with sprouts, वृक्षान् trees, निःश्वासैः sighing,दहन्तीमिव as if burning, शोकानाम् of sorrows, सङ्घातमिव like a mass, उत्थिताम् arisen, दुःखस्य sorrow's, ऊर्मिमिव like a wave, उत्थितां rise, तां सीताम् that Sita, दृष्ट्वा seeing.
Summary
Seeing the fawneyed Sita, a frightened female deer looking all around (as if for some help) sighing hot breath, was as though burning the trees having tender leaves with her hot sighs. She looked like a collective mass of all sorrows, a high tide of suffering.
पदच्छेदः
| तां | तद् (२.१) |
| दृष्ट्वा | दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा) |
| हनुमान् | हनुमन्त् (१.१) |
| सीतां | सीता (२.१) |
| मृगशावनिभेक्षणाम् | मृग–शाव–निभ–ईक्षण (२.१) |
| मृगकन्याम् | मृग–कन्या (२.१) |
| इव | इव (अव्ययः) |
| त्रस्तां | त्रस्त (√त्रस् + क्त, २.१) |
| वीक्षमाणां | वीक्षमाण (√वि-ईक्ष् + शानच्, २.१) |
| समन्ततः | समन्ततः (अव्ययः) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| तां | दृ | ष्ट्वा | ह | नु | मा | न्सी | तां |
| मृ | ग | शा | व | नि | भे | क्ष | णाम् |
| मृ | ग | क | न्या | मि | व | त्र | स्तां |
| वी | क्ष | मा | णां | स | म | न्त | तः |