अन्वयः
हनुमान् Hanuman, मृगशाबनिभेक्षणाम् fawneyed one (doeeyed), त्रस्ताम् frightened lady, मृगकन्यामिव like a female deer, समन्ततः in all directions, वीक्षमाणाम् was looking, पल्लवधारिणः with sprouts, वृक्षान् trees, निःश्वासैः sighing,दहन्तीमिव as if burning, शोकानाम् of sorrows, सङ्घातमिव like a mass, उत्थिताम् arisen, दुःखस्य sorrow's, ऊर्मिमिव like a wave, उत्थितां rise, तां सीताम् that Sita, दृष्ट्वा seeing.
Summary
Seeing the fawneyed Sita, a frightened female deer looking all around (as if for some help) sighing hot breath, was as though burning the trees having tender leaves with her hot sighs. She looked like a collective mass of all sorrows, a high tide of suffering.
पदच्छेदः
| दहन्तीम् | दहत् (√दह् + शतृ, २.१) |
| इव | इव (अव्ययः) |
| निःश्वासैर् | निःश्वास (३.३) |
| वृक्षान् | वृक्ष (२.३) |
| पल्लवधारिणः | पल्लव–धारिन् (२.३) |
| संघातम् | संघात (२.१) |
| इव | इव (अव्ययः) |
| शोकानां | शोक (६.३) |
| दुःखस्योर्मिम् | दुःख (६.१)–ऊर्मि (२.१) |
| इवोत्थिताम् | इव (अव्ययः)–उत्थित (√उत्-स्था + क्त, २.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| द | ह | न्ती | मि | व | निः | श्वा | सै |
| र्वृ | क्षा | न्प | ल्ल | व | धा | रि | णः |
| सं | घा | त | मि | व | शो | का | नां |
| दुः | ख | स्यो | र्मि | मि | वो | त्थि | ताम् |