अन्वयः

समीक्षमाणाम् a lady casting glances, रुदतीम् crying, अनिन्दिताम् blameless, सुपक्ष्मताम्रायतशुक्ललोचनाम् with attractive eyelashes and broad bright eyes, अतीव very much, रामम् about Rama, अनुव्रताम् devoted, मैथिलीम् Mythili, रावणः Ravana, वधाय to kill, प्रलोभयामास tried to allure.

M N Dutt

Beholding that blameless Maithili, having expansive eyes with beautiful eye lashes, greatly attached to Rāma, and weeping Rāvana tempted her for his own destruction.

Summary

Blameless Mythili with clear, large eyes and beautiful eyelashes with a reddish tint at the corners was looking around, crying. Ravana tried to allure Sita who was deeply faithful to Rama and threatened to kill her (when he found her unflinching).इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनविंशस्सर्गः।Thus ends the nineteenth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

समीक्षमाणां	समीक्षमाण (√सम्-ईक्ष् + शानच्, २.१)
रुदतीम्	रुदत् (√रुद् + शतृ, २.१)
अनिन्दितां	अनिन्दित (२.१)
सुपक्ष्मताम्रायतशुक्ललोचनाम्	सुपक्ष्मन्–ताम्र–आयत (√आ-यम् + क्त)–शुक्ल–लोचन (२.१)
अनुव्रतां	अनुव्रत (२.१)
रामम्	राम (२.१)
अतीव	अतीव (अव्ययः)
मैथिलीं	मैथिली (२.१)
प्रलोभयामास	प्रलोभयामास (√प्र-लोभय् प्र.पु. एक.)
वधाय	वध (४.१)
रावणः	रावण (१.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
स	मी	क्ष	मा	णां	रु	द	ती	म	नि	न्दि	तां
सु	प	क्ष्म	ता	म्रा	य	त	शु	क्ल	लो	च	नाम्
अ	नु	व्र	तां	रा	म	म	ती	व	मै	थि	लीं
प्र	लो	भ	या	मा	स	व	धा	य	रा	व	णः
ज			त			ज			र