अन्वयः

दुःखार्ता afflicted by grief, तपस्विनी ascetic, वरारोहा a lady of beautiful hips, पतिव्रता chaste woman, पतिमेव only husband, चिन्तयन्ती thinking of, शुचिस्मिता with a gentle smile, सीता Sita, रुदती sobbing, वेपमाना trembling, तृणम् a blade of grass, अन्तरतः between (Ravana and her), कृत्वा placed, प्रत्युवाच replied.

M N Dutt

Racked with grief, engaged in asceticism and weeping, Sita began. to tremble. And that excellent damsel, devoted to her husband, began to think of him.

Summary

Sita, austere, beautiful and chaste afflicted by grief kept sobbing. Brooding over her husband and trembling in fear, she placed a blade of grass in between her and Ravana and replied with a gentle smile on her face.

पदच्छेदः

दुःखार्ता	दुःख–आर्त (१.१)
रुदती	रुदत् (√रुद् + शतृ, १.१)
सीता	सीता (१.१)
वेपमाना	वेपमान (√विप् + शानच्, १.१)
तपस्विनी	तपस्विनी (१.१)
चिन्तयन्ती	चिन्तयत् (√चिन्तय् + शतृ, १.१)
वरारोहा	वरारोह (१.१)
पतिम्	पति (२.१)
एव	एव (अव्ययः)
पतिव्रता	पतिव्रता (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
दुः	खा	र्ता	रु	द	ती	सी	ता
वे	प	मा	ना	त	प	स्वि	नी
चि	न्त	य	न्ती	व	रा	रो	हा
प	ति	मे	व	प	ति	व्र	ता