५.२१.८

तस्य पुत्रो विशालाक्षि रावणः शत्रुरावणः ।
तस्य त्वं राक्षसेन्द्रस्य भार्या भवितुमर्हसि ।
मयोक्तं चारुसर्वाङ्गि वाक्यं किं नानुमन्यसे ॥

अन्वयः

विशालाक्षि a largeeyed lady, शत्रुरावण: a tormentor of enemies, रावणः Ravana, तस्य his, पुत्रः son, त्वम् you, राक्षसेन्द्रस्य lord of demons, तस्य his, भार्या wife, भवितुम् to become, अर्हसि you deserve, चारुसर्वाङ्गि a lady of beautiful limbs, मया by me, उक्तम् spoken, वाक्यम् words, किम् why, नानुमन्यसे not heeding.

M N Dutt

O large-eyed damsel! Of Visravā came Rāvana terrible to his enemies. And it behove you to become the consort of that lord of Raksasas. Scorn not the words I say to you, O you of comely presence.”

Summary

'O largeeyes lady to become the wife of the lord of demons is a stroke of good luck. You deserve to be one. O lady of beautiful limbs why don't you accept his proposal?'

पदच्छेदः

तस्यतद् (६.१)
पुत्रोपुत्र (१.१)
विशालाक्षिविशाल–अक्ष (८.१)
रावणःरावण (१.१)
शत्रुरावणःशत्रु–रावण (१.१)
तस्यतद् (६.१)
त्वंत्वद् (१.१)
राक्षसेन्द्रस्यराक्षस–इन्द्र (६.१)
भार्याभार्या (१.१)
भवितुम्भवितुम् (√भू + तुमुन्)
अर्हसिअर्हसि (√अर्ह् लट् म.पु. )
मयोक्तंमद् (३.१)–उक्त (√वच् + क्त, २.१)
चारुसर्वाङ्गिचारु–सर्व–अङ्ग (८.१)
वाक्यंवाक्य (२.१)
किंक (२.१)
नानुमन्यसेन (अव्ययः)–अनुमन्यसे (√अनु-मन् लट् म.पु. )

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
तस्य पु त्रोवि शा लाक्षि राव णःश
त्रु राव णः त स्य त्वं राक्ष से न्द्रस्य
भा र्याभवितु मर्हसिम यो क्तं चा
रु स र्वाङ्गि वा क्यं किं नानु मन्य से