५.२२.२०

दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता ।
अद्य प्रभृति सर्वेषां लोकानामीश्वरी भव ।
अग्नेः स्वाहा यथा देवी शचीवेन्द्रस्य शोभने ॥

अन्वयः

मानुषम् a human, कृपणम् helpless, रामम् Rama, त्यक्त्वा leave, रावणम् Ravana, आश्रय seek refuge, वैदेहि Vaidehi, दिव्याङ्गरागा have heavenly unguents, दिव्याभरणभूषिता wearing imposing ornaments, अद्यप्रभृति from today, सर्वेषाम् for all, लोकानाम् people, ईश्वरी queen,भव you become

M N Dutt

Having your person sprinkled with celestial paste and adorned with excellent ornaments, do you from today O Vaidehī, O you of comely presence, become the queen of all the worlds, like to Sachee of the lord of the celestials and svāhā (An exclamation used in making an oblation to the Gods. A personification of the preceding as the wife of fire and Goddess presiding over burnt offerings.) of the fire. What shall you do with Rama, O Vaidehi, poor and of limited life?

Summary

'Leave the helpless human Rama and seek Ravana's refuge. O Vaidehi, using the heavenly unguents and adorned with imposing ornaments from now on, be the queen of all people.

पदच्छेदः

दिव्याङ्गरागादिव्य–अङ्ग–राग (१.१)
वैदेहिवैदेही (८.१)
दिव्याभरणभूषितादिव्य–आभरण–भूषित (√भूषय् + क्त, १.१)
अद्यअद्य (अव्ययः)
प्रभृतिप्रभृति (अव्ययः)
सर्वेषांसर्व (६.३)
लोकानाम्लोक (६.३)
ईश्वरीईश्वरा (१.१)
भवभव (√भू लोट् म.पु. )
अग्नेःअग्नि (६.१)
स्वाहास्वाहा (१.१)
यथायथा (अव्ययः)
देवीदेवी (१.१)
शचीवेन्द्रस्यशची (१.१)–इव (अव्ययः)–इन्द्र (६.१)
शोभनेशोभन (८.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
दि व्याङ्ग रा गा वै देहि दि व्याभर
ण भूषि ता अ द्यप्रभृति स र्वे षां
लो का ना मीश्व रीभव अ ग्नेः स्वा हा
य था दे वीश ची वे न्द्रस्य शोभ ने