५.२२.३

मानुषी मानुषस्यैव भार्यात्वं बहु मन्यसे ।
प्रत्याहर मनो रामान्न त्वं जातु भविष्यसि ॥

अन्वयः

मानुषी being a woman, मानुषस्यैव of a man only, भार्यात्वम् being wife, बहुमन्यसे you are holding this in high esteem, रामात् from Rama, मनः mind, प्रत्यहर you may turn, त्वम् you, जातु indeed, न भविष्यसि will not live.

M N Dutt

O woman, you regardest highly to be the wife of a man. Do you turn back from Rāma-your desire shall never be satisfied.

Summary

'You are a woman, wife of Rama, an ordinary mortal you are holding in high esteem. Withdraw your mind from Rama or else you will not survive.

पदच्छेदः

मानुषीमानुषी (१.१)
मानुषस्यैवमानुष (६.१)–एव (अव्ययः)
भार्यात्वंभार्या–त्व (२.१)
बहुबहु (२.१)
मन्यसेमन्यसे (√मन् लट् म.पु. )
प्रत्याहरप्रत्याहर (√प्रत्या-हृ लोट् म.पु. )
मनोमनस् (२.१)
रामान्नराम (५.१)–न (अव्ययः)
त्वंत्वद् (१.१)
जातुजातु (अव्ययः)
भविष्यसिभविष्यसि (√भू लृट् म.पु. )

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मानु षी मानु स्यै
भा र्या त्वंहुन्य से
प्र त्या नो रा मा
न्न त्वं जातु विष्यसि