५.२२.७

न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति ।
कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः ।
दीनो वा राज्यहीनो वा यो मे भर्ता स मे गुरुः ॥

अन्वयः

मानुषी a human being, राक्षसस्य ogre's, भार्या wife, भवितुम् to become, न अर्हति ought not to be, सर्वाः all of you, कामम् freely, माम् me, खादत eat, वः addressed by you, वचः words, न करिष्यामि I will not do.

M N Dutt

A woman can never be the wife of a Räksasa. Eat ine up if you will, I shall never follow your words.

पदच्छेदः

नन (अव्ययः)–न (अव्ययः)
मानुषीमानुषी (१.१)–मानुषी (१.१)
राक्षसस्यराक्षस (६.१)–राक्षस (६.१)
भार्याभार्या (१.१)–भार्या (१.१)
भवितुम्भवितुम् (√भू + तुमुन्)–भवितुम् (√भू + तुमुन्)
अर्हतिअर्हति (√अर्ह् लट् प्र.पु. एक.)–अर्हति (√अर्ह् लट् प्र.पु. एक.)
कामंकामम् (अव्ययः)
खादतखादत (√खाद् लोट् म.पु. द्वि.)
मांमद् (२.१)
सर्वासर्व (१.३)
नन (अव्ययः)
करिष्यामिकरिष्यामि (√कृ लृट् उ.पु. )
वोत्वद् (६.३)
वचःवचस् (२.१)
दीनोदीन (१.१)
वावा (अव्ययः)
राज्यहीनोराज्य–हीन (√हा + क्त, १.१)
वावा (अव्ययः)
योयद् (१.१)
मेमद् (६.१)
भर्ताभर्तृ (१.१)
सतद् (१.१)
मेमद् (६.१)
गुरुःगुरु (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
न मानु षी राक्ष सस्य भा र्याभवि
तु मर्हति का मं खादत मां स र्वा
नक रि ष्यामि वोव चः दी नो वा रा
ज्य ही नो वा यो मे भ र्तास मेगु रुः