नाजानाज्जीवतीं रामः स मां लक्ष्मणपूर्वजः ।
जानन्तौ तौ न कुर्यातां नोर्व्यां हि मम मार्गणम् ॥
नाजानाज्जीवतीं रामः स मां लक्ष्मणपूर्वजः ।
जानन्तौ तौ न कुर्यातां नोर्व्यां हि मम मार्गणम् ॥
अन्वयः
लक्ष्मणपूर्वजः elder brother of Lakshmana, सः रामः that Rama, माम् me, जीवतीम् living, नाजानात् he is not aware तौ both of them, जानन्तौ if they had known, मम my, मार्गणम् search, उर्व्याम् on earth, न कुर्याताम् इति न not undertake.M N Dutt
Rāma, the elder brother of Bharata, dose not know that I am still alive or else he and Lakşmaņa would have ransacked the whole world for me.Summary
"Neither Lakshmana nor his elder brother knows that I am here alive. (Had they known) both of them would have ransacked this earth.पदच्छेदः
| नाजानाज्जीवतीं | न (अव्ययः)–अजानात् (√ज्ञा लङ् प्र.पु. एक.)–जीवत् (√जीव् + शतृ, २.१) |
| रामः | राम (१.१) |
| स | तद् (१.१) |
| मां | मद् (२.१) |
| लक्ष्मणपूर्वजः | लक्ष्मण–पूर्वज (१.१) |
| जानन्तौ | जानत् (√ज्ञा + शतृ, १.२) |
| तौ | तद् (१.२) |
| न | न (अव्ययः) |
| कुर्यातां | कुर्याताम् (√कृ विधिलिङ् प्र.पु. द्वि.) |
| नोर्व्यां | न (अव्ययः)–उर्वी (७.१) |
| हि | हि (अव्ययः) |
| मम | मद् (६.१) |
| मार्गणम् | मार्गण (२.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ना | जा | ना | ज्जी | व | तीं | रा | मः |
| स | मां | ल | क्ष्म | ण | पू | र्व | जः |
| जा | न | न्तौ | तौ | न | कु | र्या | तां |
| नो | र्व्यां | हि | म | म | मा | र्ग | णम् |