५.२४.४

राक्षसी वशमापन्ना भर्त्यमाना सुदारुणम् ।
चिन्तयन्ती सुदुःखार्ता नाहं जीवितुमुत्सहे ॥

अन्वयः

राक्षसीवशम् fallen under the clutches of the ogresses, आपन्ना I have been, सुदारुणम् very dreadful, भर्त्स्यमाना threatened, चिन्तयन्ती worrying, सुदुःखार्ता overcome with terrible grief, अहम् I, जीवितुम् to live, न उत्सहे I have no interest.

M N Dutt

A captive of the Rākşasis, subject to their terrible threats and taunts, sunk in grief and anxiety, I desire not to keep my life.

Summary

"Having fallen under the clutches of the dreadful demonesses and threatened by them, I am so full of woes and worries that I don't want to live.

पदच्छेदः

राक्षसीवशम्राक्षसी–वश (२.१)
आपन्नाआपन्न (√आ-पद् + क्त, १.१)
भर्त्स्यमानाभर्त्स्यमान (√भर्त्स् + शानच्, १.१)
सुदारुणम्सु (अव्ययः)–दारुण (२.१)
चिन्तयन्तीचिन्तयत् (√चिन्तय् + शतृ, १.१)
सुदुःखार्तासु (अव्ययः)–दुःख–आर्त (१.१)
नाहंन (अव्ययः)–मद् (१.१)
जीवितुम्जीवितुम् (√जीव् + तुमुन्)
उत्सहेउत्सहे (√उत्-सह् लट् उ.पु. )

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
राक्ष सीवश मा प न्ना
भर्त्य मा नासु दारु णम्
चिन्त य न्तीसु दुः खा र्ता
ना हं जीवितु मुत्स हे